Faktoring bankowy vs pozabankowy – kluczowa decyzja dla Twojej firmy

Zdecydowałeś się na faktoring, ale teraz stoisz przed kolejnym wyborem: bank czy firma faktoringowa? Na polskim rynku działają zarówno spółki faktoringowe należące do dużych grup bankowych (Santander Factoring, Pekao Faktoring, PKO Faktoring, BNP Paribas Faktoring), jak i niezależni faktorzy pozabankowi (od dużych graczy po fintechy). Obie opcje mają swoje zalety i ograniczenia – wybór zależy od wielkości Twojej firmy, potrzeb finansowych i oczekiwań wobec obsługi.

Czym różni się faktoring bankowy od pozabankowego

Podstawowa różnica leży w podmiocie świadczącym usługę. Faktoring bankowy oferują spółki należące do grup bankowych – np. PKO Faktoring (Grupa PKO BP), Santander Factoring (Grupa Santander), Pekao Faktoring (Grupa Pekao), BNP Paribas Faktoring czy ING Commercial Finance. Są to podmioty nadzorowane pośrednio przez KNF, działające według standardów bankowych.

Faktoring pozabankowy świadczą niezależne firmy faktoringowe – od dużych graczy z wieloletnim doświadczeniem (Bibby Financial Services, Coface Poland Factoring, KUKE Finance) po młodsze fintechy i platformy online (SMEO, PragmaGO, Monevia, NFG). Te podmioty nie podlegają bezpośrednio nadzorowi bankowemu, ale wiele z nich należy do Polskiego Związku Faktorów, co gwarantuje przestrzeganie standardów branżowych.

Cel usługi jest identyczny: faktoring to zamiana faktur z odroczonym terminem płatności na natychmiastową gotówkę. Różnice dotyczą procesu, wymagań, kosztów i szybkości obsługi.

Faktoring bankowy – szczegółowa charakterystyka

Faktoring bankowy wyrósł z tradycyjnej bankowości korporacyjnej. Banki, dysponując stałym dostępem do taniego kapitału, mogły zaoferować finansowanie faktur jako naturalne rozszerzenie portfolio usług dla firm. Z tego wynika główna zaleta: niższy koszt finansowania.

Typowe wymagania faktorów bankowych

Banki stosują podobne kryteria jak przy kredytach. Przykładowo Pekao Faktoring wymaga minimum 24 miesięcy prowadzenia działalności, obrotów rocznych minimum 5 mln PLN i prowadzenia pełnej księgowości. PKO Faktoring oczekuje minimum 18 miesięcy aktywnej działalności i posiadania minimum dwóch stałych odbiorców.

Zalety faktoringu bankowego

Niższy koszt finansowania to główny argument za faktorem bankowym. Banki mają dostęp do najtańszego kapitału na rynku, co przekłada się na konkurencyjne stawki odsetek (niższa marża nad WIBOR) i często niższą prowizję faktoringową.

Wysokie limity – faktorzy bankowi mogą zaoferować limity faktoringowe na poziomie kilkudziesięciu, a nawet kilkuset milionów złotych. Dla dużych firm to jedyna opcja, bo niezależni faktorzy rzadko operują w takich kwotach.

Synergia z innymi produktami bankowymi – jeśli Twoja firma ma już kredyt obrotowy, linię walutową czy gwarancje w danym banku, dodanie faktoringu do pakietu może przynieść lepsze warunki całościowe. Bank zna Twoją firmę, ma już dokumentację i historię współpracy.

Stabilność i bezpieczeństwo – spółki faktoringowe należące do grup bankowych to podmioty nadzorowane, o ugruntowanej pozycji i wieloletniej historii. Dla niektórych przedsiębiorców (szczególnie tych z dużymi portfelami należności) ta pewność ma realną wartość.

Wady i ograniczenia faktoringu bankowego

Długi proces uruchomienia – od złożenia wniosku do pierwszej wypłaty może minąć 2-4 tygodnie. Bank musi zebrać dokumentację, przeprowadzić analizę kredytową, zweryfikować kontrahentów i przygotować umowę faktoringową. Dla firmy w kryzysie płynnościowym to może być zbyt wolno.

Rygorystyczne wymagania – nowa firma, przedsiębiorca z krótkim stażem, firma z przejściowymi problemami finansowymi czy działająca w „ryzykownej" branży (np. budownictwo, transport) może nie przejść weryfikacji bankowej.

Mniejsza elastyczność – banki działają według sztywnych procedur. Podwyższenie limitu, dodanie nowego kontrahenta czy zmiana warunków umowy wymaga formalnego procesu, który może trwać dni lub tygodnie.

Cesja globalna – niektóre banki wymagają przekazania do faktoringu wszystkich faktur od danego kontrahenta (nie możesz wybierać pojedynczych). To ogranicza elastyczność i może nie pasować do Twojego modelu biznesowego.

Faktoring pozabankowy – szczegółowa charakterystyka

Faktoring pozabankowy powstał jako odpowiedź na potrzeby firm, które nie mogły lub nie chciały korzystać z usług bankowych. Niezależne firmy faktoringowe postawiły na elastyczność, szybkość i dostępność – kosztem wyższej ceny.

Filozofia oceny ryzyka

Kluczowa różnica w podejściu: faktorzy pozabankowi koncentrują się na wiarygodności kontrahentów (odbiorców faktur), a nie samego faktoranta. Dla banku ważne jest, czy Twoja firma ma dobrą kondycję finansową. Dla faktora pozabankowego ważniejsze jest, czy Twoi odbiorcy są wypłacalni i płacą terminowo.

To otwiera drzwi dla firm, które w banku usłyszałyby „nie": startupy, przedsiębiorstwa z krótkim stażem, firmy po restrukturyzacji, jednoosobowe działalności gospodarcze czy podmioty działające w branżach postrzeganych jako ryzykowne.

Zalety faktoringu pozabankowego

Szybkość uruchomienia i wypłat – to główny argument za faktorami pozabankowymi. Platformy online oferują uruchomienie w ciągu kilku godzin i wypłaty w 5-15 minut od zgłoszenia faktury. Tradycyjni faktorzy pozabankowi potrzebują 1-3 dni na uruchomienie.

Niskie bariery wejścia – mikrofaktoring i platformy fintechowe akceptują firmy od pierwszego dnia działalności, z obrotami nawet od kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie. Nie musisz prowadzić pełnej księgowości ani przedstawiać rozbudowanej dokumentacji.

Elastyczność – możliwość finansowania pojedynczych faktur (bez cesji globalnej), szybkie reagowanie na zmiany limitu, dopasowanie warunków do sezonowości biznesu, akceptacja kontrahentów z „trudnych" branż.

Specjalizacja branżowa – wielu faktorów pozabankowych specjalizuje się w konkretnych sektorach. NFG i Monevia są znani z obsługi transportu, Bibby Financial Services ma doświadczenie w budownictwie i produkcji. Specjalizacja oznacza lepsze zrozumienie specyfiki Twojego biznesu.

Dostępność dla firm „niestandardowych" – faktoring pozabankowy to często jedyna opcja dla JDG, startupów, firm ze słabszą historią kredytową czy działających w branżach o wyższym ryzyku. Faktorzy pozabankowi patrzą na potencjał współpracy, nie tylko na historyczne wyniki.

Wady i ograniczenia faktoringu pozabankowego

Wyższy koszt – to główna wada. Prowizje i marże u faktorów pozabankowych są zazwyczaj wyższe niż w bankach. Różnica może wynosić 0,5-1,5 punktu procentowego w skali miesiąca – przy dużych wolumenach to znacząca kwota.

Niższe limity – większość faktorów pozabankowych operuje limitami do kilku-kilkunastu milionów złotych. Dla dużej firmy z portfelem należności na 50 mln PLN to może być niewystarczające.

Zróżnicowana jakość – rynek faktoringu pozabankowego jest bardziej rozdrobniony. Obok solidnych firm z wieloletnim doświadczeniem działają podmioty o wątpliwej jakości. Weryfikacja faktora (członkostwo w PZF, opinie, referencje) jest tu szczególnie ważna.

Porównanie kluczowych parametrów

Dla kogo faktoring bankowy?

Faktoring bankowy będzie optymalnym wyborem, jeśli Twoja firma spełnia poniższe kryteria:

Dla kogo faktoring pozabankowy?

Faktoring pozabankowy sprawdzi się lepiej, jeśli:

Strategia hybrydowa – najlepsze z dwóch światów

Nie musisz wybierać jednej opcji na zawsze. Wielu przedsiębiorców stosuje strategię hybrydową: faktoring bankowy dla głównych, dużych kontrahentów (niższy koszt przy regularnym, przewidywalnym przepływie) oraz faktoring pozabankowy dla mniejszych odbiorców, faktur jednorazowych lub sytuacji wymagających natychmiastowej płynności.

Pamiętaj tylko, że nie możesz cedować tej samej faktury na dwóch faktorów jednocześnie. Cesja wierzytelności to przeniesienie prawa do konkretnej należności – faktura może być „sprzedana" tylko raz.

Jak podjąć decyzję – praktyczny algorytm

Oto prosty schemat, który pomoże Ci wybrać między faktorem bankowym a pozabankowym:

1. Sprawdź, czy spełniasz wymagania banków – jeśli nie (krótki staż, niskie obroty, KPiR, trudna branża) → faktoring pozabankowy to Twoja jedyna opcja.
2. Oceń pilność potrzeb – jeśli potrzebujesz pieniędzy w ciągu dni, nie tygodni → faktoring pozabankowy. Jeśli możesz poczekać → rozważ oba.
3. Policz koszty – poproś o oferty od 2-3 faktorów bankowych i 2-3 pozabankowych. Porównaj łączny koszt dla Twoich typowych faktur. Szczegóły w artykule jak obliczyć koszt faktoringu.
4. Oceń elastyczność – czy potrzebujesz finansowania pojedynczych faktur? Szybkich zmian limitu? Akceptacji nowych kontrahentów bez zbędnych formalności? → Faktor pozabankowy będzie bardziej elastyczny.
5. Weź pod uwagę perspektywę – jeśli Twoja firma rośnie i za rok będziesz potrzebować limitu 10+ mln PLN, warto już teraz budować relację z faktorem bankowym.

Podsumowanie

Faktoring bankowy i pozabankowy to dwa różne modele tej samej usługi. Bank oferuje niższy koszt, ale wymaga stabilnej historii, wysokich obrotów i akceptuje dłuższy czas uruchomienia. Faktor pozabankowy jest szybszy i elastyczniejszy, ale za tę wygodę płacisz wyższą cenę.

Dla dużych, stabilnych firm z wieloletnim stażem i dużymi potrzebami limitu faktoring bankowy będzie zazwyczaj lepszym wyborem ekonomicznie. Dla JDG, startupów, firm z krótkim stażem lub działających w „trudnych" branżach faktoring pozabankowy może być jedyną realną opcją – i wartą swojej ceny.

Pamiętaj też o strategii hybrydowej: nic nie stoi na przeszkodzie, żeby korzystać z obu typów faktoringu równolegle, optymalizując koszty i zachowując elastyczność. Więcej o kryteriach wyboru faktora przeczytasz w artykule na co zwrócić uwagę przy wyborze faktora.

FAQ – najczęściej zadawane pytania