Jak obliczyć koszt faktoringu – wzory, kalkulacje i przykłady
Ile naprawdę kosztuje faktoring? Sama prowizja to nie wszystko – dochodzą odsetki, opłaty dodatkowe, a sposób naliczania może całkowicie zmienić końcowy rachunek. Pokażemy Ci krok po kroku, jak obliczyć całkowity koszt faktoringu i porównać oferty różnych faktorów.
Całkowity koszt faktoringu składa się z trzech elementów: prowizji (0,2-3% wartości faktury), odsetek (7-14% rocznie od zaliczki) oraz opłat dodatkowych (limit, obsługa, del credere). Przy fakturze 100 000 zł z terminem 45 dni całkowity koszt wynosi od 1 200 do 3 500 zł (1,2-3,5% wartości).
Składniki kosztu faktoringu
Zanim przejdziemy do obliczeń, przypomnijmy, z czego składa się koszt faktoringu:
| Składnik | Co to jest | Jak naliczany | Typowa wartość |
|---|---|---|---|
| Prowizja | Opłata za obsługę faktury | % od wartości brutto lub stała kwota | 0,2-3% |
| Odsetki | Koszt kapitału | % rocznie × liczba dni / 365 | 7-14% rocznie |
| Opłata za limit | Utrzymanie limitu | % od limitu rocznie | 0-0,5% rocznie |
| Del credere | Przejęcie ryzyka | % od faktury (tylko pełny) | 0,1-1,5% |
| Opłata za obsługę | Administracja | Stała kwota za fakturę | 0-50 zł |
Wzór na całkowity koszt faktoringu
Koszt całkowity = Prowizja + Odsetki + Opłaty dodatkowe
Rozpisując szczegółowo:
Prowizja = Wartość faktury × Stawka prowizji
Odsetki = Kwota zaliczki × Oprocentowanie roczne × (Liczba dni / 365)
Opłaty dodatkowe = Del credere + Opłata za obsługę + (Opłata za limit / liczba faktur)
Krok po kroku: obliczanie kosztu faktoringu
Krok 1: Ustal parametry faktury
- Wartość brutto faktury
- Termin płatności (liczba dni)
- Procent zaliczki (ile otrzymujesz od razu)
Krok 2: Oblicz prowizję
Wzór: Prowizja = Wartość faktury × Stawka prowizji
Przykład: 100 000 zł × 0,5% = 500 zł
Krok 3: Oblicz odsetki
Wzór: Odsetki = Zaliczka × Oprocentowanie × (Dni / 365)
Przykład: 85 000 zł × 9,5% × (45 / 365) = 995 zł
Sprawdź, czy odsetki są naliczane od zaliczki (np. 85% wartości) czy od całej wartości brutto faktury. To może zmienić koszt o 15-20%.
Krok 4: Dodaj opłaty dodatkowe
W zależności od umowy mogą wystąpić:
Del credere (faktoring pełny): 100 000 zł × 0,5% = 500 zł
Opłata za obsługę: 20 zł
Opłata za limit (rozłożona na faktury): 50 zł
Krok 5: Zsumuj wszystkie składniki
Koszt całkowity: 500 + 995 + 500 + 20 + 50 = 2 065 zł
Koszt jako % wartości faktury: 2 065 / 100 000 = 2,07%
Praktyczne przykłady kalkulacji
Przykład 1: Mikrofaktoring – mała faktura, krótki termin
Scenariusz: Freelancer, faktura 15 000 zł, termin 14 dni
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wartość faktury | 15 000 zł |
| Zaliczka | 100% = 15 000 zł |
| Termin płatności | 14 dni |
| Model | All-in 2,5% |
Obliczenie:
Koszt all-in: 15 000 zł × 2,5% = 375 zł
Koszt jako % wartości: 2,5%
Efektywne oprocentowanie roczne: 2,5% × (365 / 14) = 65% rocznie
W mikrofaktoringu stawka all-in wygląda nisko (2,5%), ale w przeliczeniu na rok to wysoki koszt. Opłaca się przy krótkich terminach i pilnej potrzebie gotówki.
Przykład 2: Faktoring niepełny – średnia firma
Scenariusz: Firma handlowa, faktura 80 000 zł, termin 45 dni
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wartość faktury | 80 000 zł |
| Zaliczka | 85% = 68 000 zł |
| Termin płatności | 45 dni |
| Prowizja | 0,4% |
| Oprocentowanie | WIBOR 5,8% + marża 3,5% = 9,3% |
| Opłata za obsługę | 15 zł |
Obliczenie:
Prowizja: 80 000 zł × 0,4% = 320 zł
Odsetki: 68 000 zł × 9,3% × (45 / 365) = 780 zł
Opłata za obsługę: 15 zł
Łącznie: 1 115 zł
Koszt jako % wartości: 1 115 / 80 000 = 1,39%
Przykład 3: Faktoring pełny – duża faktura, ryzykowny kontrahent
Scenariusz: Firma produkcyjna, faktura 200 000 zł, termin 60 dni, nowy kontrahent
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wartość faktury | 200 000 zł |
| Zaliczka | 80% = 160 000 zł |
| Termin płatności | 60 dni |
| Prowizja | 0,6% |
| Del credere | 0,9% |
| Oprocentowanie | 10,5% rocznie |
| Opłata za obsługę | 25 zł |
Obliczenie:
Prowizja: 200 000 zł × 0,6% = 1 200 zł
Del credere: 200 000 zł × 0,9% = 1 800 zł
Odsetki: 160 000 zł × 10,5% × (60 / 365) = 2 761 zł
Opłata za obsługę: 25 zł
Łącznie: 5 786 zł
Koszt jako % wartości: 5 786 / 200 000 = 2,89%
Faktoring pełny jest droższy, ale daje 100% pewność otrzymania środków. Jeśli kontrahent nie zapłaci – strata faktora, nie Twoja. Przy dużych kwotach i nowych kontrahentach ta „polisa ubezpieczeniowa" może być warta swojej ceny.
Przykład 4: Faktoring eksportowy – faktura w EUR
Scenariusz: Eksporter, faktura 25 000 EUR, termin 45 dni
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wartość faktury | 25 000 EUR |
| Zaliczka | 85% = 21 250 EUR |
| Termin płatności | 45 dni |
| Prowizja | 0,7% |
| Oprocentowanie | EURIBOR 3% + marża 4,5% = 7,5% |
| Opłata za obsługę zagraniczną | 0,2% |
Obliczenie:
Prowizja: 25 000 EUR × 0,7% = 175 EUR
Odsetki: 21 250 EUR × 7,5% × (45 / 365) = 196 EUR
Opłata za obsługę zagraniczną: 25 000 EUR × 0,2% = 50 EUR
Łącznie: 421 EUR
Koszt jako % wartości: 421 / 25 000 = 1,68%
Więcej o specyfice: Faktoring eksportowy
Jak porównywać oferty faktorów
Porównywanie tylko prowizji to błąd. Oto co powinieneś porównać:
1. Całkowity koszt dla Twojego scenariusza
Poproś każdego faktora o symulację dla identycznych parametrów:
- Ta sama wartość faktury
- Ten sam termin płatności
- Ta sama liczba faktur miesięcznie
- Ten sam rodzaj faktoringu
2. Koszt efektywny (w skali roku)
Przelicz koszt na procent w skali roku, żeby porównać z innymi formami finansowania:
Koszt efektywny roczny = (Koszt / Zaliczka) × (365 / Liczba dni) × 100%
Przykład:
Koszt: 1 115 zł, Zaliczka: 68 000 zł, Termin: 45 dni
Koszt efektywny = (1 115 / 68 000) × (365 / 45) × 100% = 13,3% rocznie
3. Model naliczania
- Prowizja + odsetki + opłaty osobno
- Elastyczny – płacisz za faktyczne dni
- Trudniejszy do porównania
- Typowy dla banków i dużych faktorów
- Jedna stawka zawiera wszystko
- Prosty – wiesz dokładnie ile zapłacisz
- Łatwy do porównania
- Typowy dla fintechów i mikrofaktoringu
Typowe koszty faktoringu w zależności od typu
| Typ faktoringu | Koszt całkowity | Dla kogo |
|---|---|---|
| Mikrofaktoring | 1,5-4% od faktury | Małe firmy, szybka potrzeba gotówki |
| Faktoring niepełny | 1-2% od faktury | Firmy z wiarygodnymi kontrahentami |
| Faktoring pełny | 1,5-3,5% od faktury | Firmy chcące przenieść ryzyko |
| Faktoring cichy | 2-4% od faktury | Firmy dbające o dyskrecję |
| Faktoring eksportowy | 1,2-2,5% od faktury | Eksporterzy |
Czynniki wpływające na koszt faktoringu
Co obniża koszt
- Wyższe obroty faktoringowe (negocjacyjna siła)
- Wiarygodni kontrahenci (niższe ryzyko)
- Krótsze terminy płatności (mniej dni finansowania)
- Faktoring niepełny (bez del credere)
- Dłuższa współpraca z faktorem (lojalnościowe rabaty)
- Duże pojedyncze faktury (niższy koszt jednostkowy)
Co podnosi koszt
- Nowi lub ryzykowni kontrahenci
- Długie terminy płatności (60-90 dni)
- Faktoring pełny z del credere
- Faktoring cichy (wyższe ryzyko)
- Branże uznawane za ryzykowne
- Wiele małych faktur (wyższy koszt obsługi)
Błędy przy obliczaniu kosztu faktoringu
Unikaj tych pułapek przy porównywaniu ofert:
1. Porównywanie tylko prowizji
Faktor A z prowizją 0,3% może być droższy niż Faktor B z prowizją 0,5%, jeśli A ma wyższe odsetki i dodatkowe opłaty.
2. Ignorowanie podstawy naliczania odsetek
Odsetki od zaliczki (85%) vs od brutto (100%) to różnica ~18% w kosztach odsetek.
3. Pomijanie opłat dodatkowych
Opłata za limit, za obsługę, za niewykorzystany limit – mogą dodać 10-20% do całkowitego kosztu.
4. Nieuwzględnianie faktycznego terminu płatności
Jeśli kontrahenci płacą średnio po 50 dniach, a nie po 30, Twoje odsetki będą o 67% wyższe.
5. Porównywanie różnych typów faktoringu
Faktoring pełny zawsze będzie droższy od niepełnego – ale daje inne korzyści (przejęcie ryzyka).
Kiedy faktoring się opłaca
Faktoring ma sens, gdy korzyści przewyższają koszty:
Opłaca się, gdy:
- Możesz wykorzystać gotówkę do wygenerowania wyższego zysku
- Uzyskujesz rabaty za wcześniejsze płatności dostawcom
- Brak gotówki blokuje realizację zamówień
- Alternatywą jest droższy kredyt lub pożyczka
- Chcesz przenieść ryzyko niewypłacalności (faktoring pełny)
Przykład kalkulacji opłacalności
Scenariusz: Dostawca oferuje 3% rabatu za płatność w 7 dni zamiast 45 dni
Koszt faktoringu faktury 100 000 zł (45 dni): ~1 500 zł (1,5%)
Rabat od dostawcy: 3 000 zł (3%)
Zysk netto: 1 500 zł
Faktoring pozwala zarobić, a nie tylko kosztuje.
FAQ – obliczanie kosztów faktoringu
Ile kosztuje faktoring jednej faktury?
Zależy od wartości, terminu i rodzaju faktoringu. Dla faktury 50 000 zł z terminem 30 dni: mikrofaktoring 750-1 500 zł (1,5-3%), faktoring niepełny 500-800 zł (1-1,6%), faktoring pełny 750-1 500 zł (1,5-3%).
Jak obliczyć efektywne oprocentowanie faktoringu?
Wzór: (Całkowity koszt / Otrzymana zaliczka) × (365 / Liczba dni) × 100%. Dla kosztu 1 000 zł, zaliczki 80 000 zł i terminu 30 dni: (1 000 / 80 000) × (365 / 30) × 100% = 15,2% rocznie.
Czy prowizja all-in jest korzystniejsza?
Niekoniecznie taniej, ale prostsza i bardziej przejrzysta. Łatwiej porównać oferty i nie ma ukrytych opłat. Przy krótkich terminach (14-21 dni) all-in często wychodzi korzystniej.
Od czego zależy wysokość prowizji?
Od: wielkości obrotów (więcej = taniej), wiarygodności kontrahentów, rodzaju faktoringu (pełny droższy), branży, terminu płatności, historii współpracy z faktorem.
Jak sprawdzić, czy faktor nie ma ukrytych opłat?
Poproś o Tabelę Opłat i Prowizji (TOiP) oraz pełną symulację dla Twojego scenariusza. Pytaj wprost o: opłatę za niewykorzystany limit, kary za rozwiązanie umowy, opłaty za windykację.
Czy koszty faktoringu są kosztem podatkowym?
Tak. Wszystkie koszty faktoringu (prowizja, odsetki, opłaty dodatkowe) to koszty uzyskania przychodu – odliczasz je od podstawy opodatkowania.
Faktoring czy kredyt – co tańsze?
Kredyt ma zwykle niższe oprocentowanie (7-10% vs 10-15% dla faktoringu), ale wymaga zabezpieczeń i obniża zdolność kredytową. Faktoring jest droższy, ale szybszy i nie obciąża bilansu. Szczegóły: Faktoring a kredyt.
Jak negocjować niższe koszty faktoringu?
Zwiększ obroty (lub zadeklaruj wyższe), pokaż wiarygodnych kontrahentów, porównaj oferty konkurencji, negocjuj po okresie próbnym, zrezygnuj z niepotrzebnych usług dodatkowych.
Porównaj oferty różnych faktorów i sprawdź, ile dokładnie zapłacisz. Uzyskaj symulacje dopasowane do Twoich faktur.
Porównaj oferty faktoringu
