Koszty faktoringu pełnego vs niepełnego – które rozwiązanie wybrać
Faktoring pełny czy niepełny – który jest tańszy? Odpowiedź nie jest oczywista. Niższa prowizja faktoringu niepełnego może okazać się droższa, gdy kontrahent nie zapłaci. Porównujemy szczegółowo struktury kosztów obu rodzajów faktoringu, żebyś mógł wybrać optymalną opcję dla swojej firmy.
Faktoring niepełny kosztuje 1-2% wartości faktury, ale ryzyko niewypłacalności kontrahenta zostaje przy Tobie. Faktoring pełny kosztuje 1,5-3,5%, ale faktor przejmuje ryzyko – jeśli kontrahent nie zapłaci, to strata faktora. Różnica w cenie to koszt „ubezpieczenia" od niewypłacalności.
Główna różnica: kto ponosi ryzyko
Zanim porównamy koszty, przypomnijmy fundamentalną różnicę między tymi rodzajami faktoringu:
- Ryzyko niewypłacalności zostaje przy Tobie
- Jeśli kontrahent nie zapłaci – zwracasz zaliczkę faktorowi
- Niższa cena bazowa
- Brak prowizji del credere
- Faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności
- Jeśli kontrahent nie zapłaci – to strata faktora
- Wyższa cena bazowa
- Dodatkowa prowizja del credere
Ta różnica przekłada się bezpośrednio na strukturę i wysokość kosztów faktoringu.
Struktura kosztów – porównanie
| Składnik kosztu | Faktoring niepełny | Faktoring pełny |
|---|---|---|
| Prowizja faktoringowa | 0,2-1,5% | 0,3-2% |
| Odsetki (WIBOR + marża) | 7-10% rocznie | 8-12% rocznie |
| Prowizja del credere | Brak | 0,1-1,5% |
| Zaliczka | 80-90% | 75-85% |
| Opłata za limit | 0-0,3% rocznie | 0,1-0,5% rocznie |
| Ryzyko windykacji | Twoje (5-15% od kwoty) | Faktora (wliczone) |
| Całkowity koszt typowy | 1-2% | 1,5-3,5% |
Prowizja del credere – kluczowa różnica
Opłata za przejęcie ryzyka niewypłacalności kontrahenta przez faktora. Występuje wyłącznie w faktoringu pełnym. Wysokość zależy od wiarygodności kontrahenta – im większe ryzyko, tym wyższa prowizja.
Del credere to główny składnik różnicy w cenie między faktoringiem pełnym a niepełnym:
| Profil kontrahenta | Typowa stawka del credere |
|---|---|
| Duża, stabilna firma (np. sieć handlowa) | 0,1-0,3% |
| Średnia firma z dobrą historią | 0,3-0,6% |
| Nowy kontrahent bez historii | 0,5-1% |
| Kontrahent z ryzykownej branży | 0,8-1,5% |
| Kontrahent zagraniczny | 0,5-1,2% |
Prowizja del credere działa jak polisa ubezpieczeniowa. Płacisz niewielki procent od każdej faktury, ale w zamian masz 100% pewność otrzymania środków. Jeśli kontrahent zbankrutuje – to problem faktora.
Przykłady kalkulacji – faktoring niepełny vs pełny
Przykład 1: Faktura 100 000 zł, termin 45 dni, wiarygodny kontrahent
| Składnik | Faktoring niepełny | Faktoring pełny |
|---|---|---|
| Wartość faktury | 100 000 zł | 100 000 zł |
| Zaliczka | 85% = 85 000 zł | 80% = 80 000 zł |
| Prowizja (0,4% vs 0,5%) | 400 zł | 500 zł |
| Del credere (0% vs 0,4%) | 0 zł | 400 zł |
| Odsetki (9% vs 10% rocznie) | 943 zł | 986 zł |
| Opłata za obsługę | 15 zł | 20 zł |
| Koszt całkowity | 1 358 zł (1,36%) | 1 906 zł (1,91%) |
| Różnica | 548 zł (0,55%) | |
Wniosek: Przy wiarygodnym kontrahencie faktoring niepełny jest o 548 zł tańszy. To cena „ubezpieczenia" del credere.
Przykład 2: Faktura 100 000 zł, termin 45 dni, ryzykowny kontrahent
| Składnik | Faktoring niepełny | Faktoring pełny |
|---|---|---|
| Wartość faktury | 100 000 zł | 100 000 zł |
| Zaliczka | 80% = 80 000 zł | 75% = 75 000 zł |
| Prowizja (0,6% vs 0,8%) | 600 zł | 800 zł |
| Del credere (0% vs 1,2%) | 0 zł | 1 200 zł |
| Odsetki (10% vs 11% rocznie) | 986 zł | 1 017 zł |
| Opłata za obsługę | 20 zł | 25 zł |
| Koszt całkowity | 1 606 zł (1,61%) | 3 042 zł (3,04%) |
| Różnica | 1 436 zł (1,44%) | |
Wniosek: Przy ryzykownym kontrahencie różnica rośnie do 1 436 zł. Del credere jest wyższe, bo faktor wycenia większe ryzyko.
Przykład 3: Co jeśli kontrahent nie zapłaci?
Scenariusz: Faktura 100 000 zł, kontrahent nie płaci
| Sytuacja | Faktoring niepełny | Faktoring pełny |
|---|---|---|
| Otrzymana zaliczka | 85 000 zł | 80 000 zł |
| Zapłacone koszty | 1 358 zł | 1 906 zł |
| Kontrahent nie płaci – co dalej? | Zwracasz 85 000 zł + odsetki | Nic – to problem faktora |
| Twoja strata końcowa | ~100 000 zł + koszty | 1 906 zł (tylko koszt faktoringu) |
Przy faktoringu niepełnym oszczędzasz 548 zł na każdej fakturze. Ale wystarczy, że jeden kontrahent na 100 nie zapłaci, i tracisz wielokrotność tej oszczędności. To dlatego faktoring pełny jest jak ubezpieczenie – płacisz regularną „składkę" (del credere), ale chronisz się przed katastrofą.
Kiedy faktoring niepełny jest lepszy
- Twoi kontrahenci to duże, stabilne firmy (sieci handlowe, korporacje)
- Masz długą historię współpracy i wiesz, że płacą terminowo
- Kontrahenci są ubezpieczeni w inny sposób (np. polisa kredytu kupieckiego)
- Faktorujesz wiele małych faktur – oszczędność na del credere się sumuje
- Masz rezerwę finansową na wypadek problemów z płatnościami
- Branża jest stabilna i przewidywalna
Idealne branże dla faktoringu niepełnego:
Transport z kontraktami dla dużych firm, dystrybucja do sieci handlowych, produkcja dla korporacji.
Kiedy faktoring pełny jest lepszy
- Współpracujesz z nowymi kontrahentami bez sprawdzonej historii
- Kontrahenci są z branż o wysokim ryzyku niewypłacalności
- Faktorujesz duże faktury – jedna niewypłacalność byłaby katastrofą
- Eksportujesz do krajów o niestabilnej gospodarce
- Nie masz rezerwy finansowej na wypadek problemów
- Chcesz mieć spokój i pewność przepływów pieniężnych
Idealne branże dla faktoringu pełnego:
Budownictwo (wysokie ryzyko upadłości podwykonawców), eksport do nowych rynków, współpraca z małymi firmami i startupami.
Analiza opłacalności – punkt przełamania
Kiedy faktoring pełny „zwraca się" mimo wyższej ceny? Obliczmy punkt przełamania:
Punkt przełamania = Różnica w koszcie × Liczba faktur / Wartość jednej faktury
Przykład kalkulacji
Dane:
Różnica w koszcie na fakturę: 548 zł (1,36% vs 1,91%)
Wartość faktury: 100 000 zł
Liczba faktur rocznie: 100
Roczna oszczędność przy faktoringu niepełnym: 548 zł × 100 = 54 800 zł
Ile niewypłacalności „wyrównuje" tę oszczędność?
54 800 zł / 100 000 zł = 0,55 faktury
Wniosek: Jeśli więcej niż 1 kontrahent na 182 (0,55%) nie zapłaci, faktoring pełny się opłaca.
Według danych GUS i BIG InfoMonitor, około 2-5% faktur B2B w Polsce nie jest płaconych terminowo lub wcale. W branżach ryzykownych (budownictwo, transport) ten odsetek może sięgać 8-10%. Przy takich statystykach faktoring pełny często jest bezpieczniejszym wyborem.
Model mieszany – najlepsze z obu światów
Faktoring mieszany pozwala łączyć oba rodzaje:
- Faktoring niepełny dla sprawdzonych, wiarygodnych kontrahentów
- Faktoring pełny dla nowych lub ryzykownych kontrahentów
- Elastyczne zarządzanie ryzykiem i kosztami
- Optymalizacja kosztów bez rezygnacji z bezpieczeństwa
Przykład:
Firma ma 10 kontrahentów:
7 dużych sieci handlowych → faktoring niepełny (niższy koszt)
3 małe firmy bez historii → faktoring pełny (bezpieczeństwo)
Koszty ukryte – na co uważać
W faktoringu niepełnym
Jeśli kontrahent nie zapłaci, ponosisz: zwrot zaliczki + odsetki za okres finansowania + odsetki karne + ewentualne koszty windykacji (5-15% kwoty). To może przekształcić „tańszy" faktoring niepełny w bardzo kosztowne doświadczenie.
W faktoringu pełnym
Faktor może odmówić przyjęcia faktury do kontrahenta, którego uzna za zbyt ryzykownego. Wtedy zostaje Ci faktoring niepełny lub brak finansowania. Sprawdź politykę akceptacji kontrahentów przed podpisaniem umowy.
Porównanie dla różnych scenariuszy biznesowych
| Scenariusz | Rekomendacja | Uzasadnienie |
|---|---|---|
| Dostawy do Biedronki, Lidla | Niepełny | Sieci handlowe praktycznie zawsze płacą |
| Podwykonawstwo budowlane | Pełny | Wysoki odsetek upadłości w branży |
| Eksport do Niemiec (duże firmy) | Niepełny | Niemieckie firmy mają dobrą kulturę płatniczą |
| Eksport do Rumunii, Bułgarii | Pełny | Wyższe ryzyko, trudniejsza windykacja |
| Usługi IT dla korporacji | Niepełny | Korporacje płacą terminowo |
| Usługi IT dla startupów | Pełny | Startupy często upadają |
| Catering dla hoteli | Mieszany | Duże sieci OK, małe hotele ryzykowne |
Jak wybrać – praktyczny przewodnik
Krok 1: Oceń swoich kontrahentów
Dla każdego kontrahenta odpowiedz na pytania:
- Jak długo współpracujecie? (ponad 2 lata = niskie ryzyko)
- Jaka jest wielkość firmy? (duża = niskie ryzyko)
- Czy zdarzały się opóźnienia w płatnościach?
- Jaka jest branża kontrahenta? (budownictwo = wyższe ryzyko)
- Jaki procent Twoich przychodów stanowi ten kontrahent?
Krok 2: Oblicz potencjalną stratę
Dla każdego kontrahenta: co się stanie, jeśli nie zapłaci?
Jeśli jedna niewypłacalność może zagrozić Twojej firmie → faktoring pełny
Jeśli to byłby problem, ale nie katastrofa → rozważ niepełny
Krok 3: Porównaj koszty
Poproś faktora o symulację dla obu wariantów i oblicz:
Roczna oszczędność przy faktoringu niepełnym: X zł
Potencjalna strata przy 1 niewypłacalności: Y zł
Prawdopodobieństwo niewypłacalności: Z%
Jeśli X < Y × Z → wybierz faktoring pełny
FAQ – koszty faktoringu pełnego vs niepełnego
O ile droższy jest faktoring pełny od niepełnego?
Typowo o 0,5-1,5 punktu procentowego od wartości faktury. Przy wiarygodnych kontrahentach różnica jest mniejsza (0,3-0,6%), przy ryzykownych większa (1-2%). Główny składnik różnicy to prowizja del credere.
Co to jest prowizja del credere?
Opłata za przejęcie ryzyka niewypłacalności kontrahenta przez faktora. Występuje tylko w faktoringu pełnym. Wynosi 0,1-1,5% wartości faktury w zależności od wiarygodności kontrahenta.
Co się dzieje, gdy kontrahent nie zapłaci w faktoringu niepełnym?
Musisz zwrócić faktorowi wypłaconą zaliczkę wraz z odsetkami za okres finansowania. Dodatkowo mogą być naliczone odsetki karne. Faktor może też przekazać Ci koszty windykacji.
Czy mogę mieć jednocześnie faktoring pełny i niepełny?
Tak, to się nazywa faktoring mieszany. Możesz stosować faktoring niepełny dla sprawdzonych kontrahentów i pełny dla ryzykownych. To optymalizuje koszty i bezpieczeństwo.
Która opcja jest lepsza dla małej firmy?
Zwykle faktoring pełny, ponieważ mała firma ma mniejszą rezerwę finansową i jedna niewypłacalność może być katastrofą. Wyższy koszt del credere to cena spokoju i przewidywalności cash flow.
Dlaczego zaliczka w faktoringu pełnym jest niższa?
Faktor przejmuje ryzyko, więc chce zostawić sobie większy „bufor" (15-25% vs 10-20%). To dodatkowe zabezpieczenie na wypadek problemów z odzyskaniem należności od kontrahenta.
Czy faktor może odmówić faktoringu pełnego?
Tak. Jeśli kontrahent jest zbyt ryzykowny, faktor może: odmówić faktoringu, zaproponować tylko faktoring niepełny, lub zaproponować pełny z bardzo wysoką prowizją del credere (nawet 2-3%).
Jak sprawdzić, czy faktoring pełny się opłaca?
Oblicz: roczna oszczędność przy faktoringu niepełnym vs potencjalna strata przy jednej niewypłacalności. Jeśli oszczędność jest mniejsza niż (wartość faktury × prawdopodobieństwo niewypłacalności), faktoring pełny jest bezpieczniejszy.
Sprawdź, ile zapłacisz u różnych faktorów za oba rodzaje faktoringu. Wybierz opcję najlepszą dla Twojej firmy i kontrahentów.
Porównaj oferty faktoringu
